Det er akkurat blitt meg fortalt at Frankrike vann VM i herrehandball. Må vel berre innrømme at når Noreg er slått ut, er det over for meg.
Denne helga er det nemleg heilt andre konkurransar som har vore aktuelle her, som traff meg midt i hjartet: Le concours international de plaidoiries pour les droits de l'homme. Ein internasjonal konkurranse i (brennande) forsvarstale for menneskerettane, som det står omsett med i Kunnskapsforlagets store blå.
Tenk det! For 20. år på rad var Caen/Memorial (det store muséet om D-dagen, maks 5 minutt å gå frå meg) åstaden for denne konkurransen. På fredag var det elevar frå lycée (vidaregåande skular) frå heile Frankrike som deltok. Dessverre kolliderte dette med andre avtaler eg hadde i samband med ei oppgåve, så eg fekk ikkje vore der, men Kirsten fekk det med seg og var mektig imponert. Det var eit kunnskapsnivå og ei framføring som berre var heilt fantastisk. Så blei det til slutt ei jente frå Caen som stakk av med sigeren, akkurat som i fjor (ei anna jente, altså). Det må vera noko med lufta her - får håpe det smittar over på andre snille/flinke norske jenter òg? Det blei delt ut ulike prisar, mellom anna Amnesty-pris.
I dag var det advokatar frå heile verda som var i aksjon. Dei hadde verkeleg brennande innlegg, 11 stk i alt, for det meste med utgangspunkt i ulike enkeltskjebnar; 19 års vilkårleg fengsel utan dom i Guinea, marokkansk kvinneleg journalist sin kamp ved avsløringar av hemmelege graver for opposisjonelle, historia til ein Guantanamo-fange, gripande innlegg om ein 15-åring som blei henretta i Irak, papirlaus asylsøkjar i Belgia osv. osv.
Det starta ved halv-elleve tida og heldt på til fem, berre med ei lita matpause. Det var fleire hundre til stades. Utruleg interessant, og tenk at me fekk med oss det aller meste. For heldigvis var alle foredraga trykt opp i ei lita bok, så me kunne fylgje med i den, og då gjekk det i grunnen greitt. Vanskelegast var det då dei to amerikanarane var i ilden, for då var det sjølvsagt ein tolk som prat "oppå" den andre, som eg kallar det. Heilt unødvendige, i og med dei hadde prosjektører med storskjerm, som dei kunne vise teksten på undervegs. Eg trur ikkje det var mange som hadde store lesevanskar i den salen.
Etterpå kunne me leggje inn stemme me òg, medan juryen gjekk i møte. For meg var det ein heilt unødvendig del av det, då alle innlegga var flotte. Men det var vel nokre premia det skulle tevlast om her òg. Alle innlegga ligg inne på heimesida til Memorial, viss du har lyst til å lese litt fransk!
Av ei brosjyre som blei delt ut, ser det ut til at advokatane har mange samlingar rundt omkring i helie verda, blant anna skal dei til Stockholm i mai og leggje fram saker for den europeiske menneskerettsdomstolen.
Men tenk at ungdommane får ein slik sjanse til å få stå fram med eit slikt innhald, i slike former! Det kan jo minne litt om Ungdommens kulturmønstring, som me har heime, med lokale kvalifiseringsrunder, men det har jo likevel ikkje den dimensjonen, og utfordrar heilt andre sider av mennesket. Ikkje særleg norsk, dessverre, med slike stimuli, vågar eg påstå.
Dette var absolutt noko av det flottaste eg har vore med på her. Då blei det rett nok ikkje noko av den grammatikk-økta eg hadde tenkt å ta i dag, men pytt sann. Denne opplevinga festa seg nok atskillig meir enn nokre franske verb kunne gjort i dag. Og dessutan: når me greidde å fylgje med på dette, så må me vel ha kome ganske langt?

http://www.memorial-caen.fr/portail/index.php?lang=EN